Po utracie zębów kość szczękowa ulega stopniowemu zanikowi. Im dłużej trwa bezzębie, tym mniej tkanki kostnej pozostaje do zakotwiczenia implantów. Augmentacja kości - czyli jej chirurgiczna odbudowa - pozwala stworzyć warunki do bezpiecznego wszczepienia implantów nawet w przypadkach znacznego ubytku tkanki kostnej.
Dlaczego kość zanika po utracie zębów?
Kość wyrostka zębodołowego istnieje przede wszystkim po to, aby utrzymywać zęby. Gdy ząb zostaje usunięty, kość traci swoją funkcję i organizm zaczyna ją resorbować (wchłaniać). Ten proces jest naturalny, ale ma poważne konsekwencje:
- W pierwszym roku po ekstrakcji ubytek kości może wynosić nawet 25% objętości.
- Po 3 latach zanik sięga 40-60% w wymiarze poprzecznym.
- Przy wieloletnim bezzębiu kość może być tak cienka, że wszczepienie standardowego implantu jest niemożliwe.
Noszenie protez ruchomych dodatkowo przyspiesza zanik kości, ponieważ nacisk protezy na dziąsło kompresuje tkankę kostną. Dlatego im wcześniej pacjent zdecyduje się na implanty, tym prostsze będzie leczenie.
Metody augmentacji kości
Współczesna chirurgia stomatologiczna dysponuje kilkoma technikami odbudowy kości. Wybór metody zależy od rozmiaru i lokalizacji ubytku.
Przeszczep kości autogennej
Kość pobierana jest z innego miejsca w ciele pacjenta - najczęściej z okolicy brody, kąta żuchwy lub, w większych przypadkach, z talerza kości biodrowej. Przeszczep autogenny jest uznawany za złoty standard, ponieważ zawiera żywe komórki kostne, białka wzrostu i strukturę do przebudowy kości.
Wadą jest konieczność dodatkowego pola operacyjnego (miejsca pobrania kości), co zwiększa inwazyjność zabiegu.
Materiały kościozastępcze (biomateriały)
Alternatywą dla kości autogennej są biomateriały pochodzenia:
- allogennego - przetworzony materiał kostny od dawców ludzkich,
- ksenogennego - materiał pochodzenia zwierzęcego (najczęściej bydlęcego), np. Bio-Oss,
- syntetycznego - materiały ceramiczne, np. hydroksyapatyt, beta-tricalcium phosphate.
Biomateriały pełnią funkcję rusztowania, na którym organizm buduje nową kość. Są szeroko stosowane i mają dobrze udokumentowaną skuteczność.
GBR - sterowana regeneracja kości
GBR (ang. Guided Bone Regeneration) polega na umieszczeniu biomateriału kostnego w miejscu ubytku i przykryciu go specjalną membraną barierową. Membrana chroni gojącą się kość przed wrastaniem tkanki miękkiej i pozwala na kontrolowaną regenerację.
GBR jest jedną z najczęściej stosowanych technik augmentacji i może być wykonywana jednocześnie z wszczepeniem implantu lub jako osobny zabieg przygotowawczy.
Rozszczepianie wyrostka (bone splitting)
Gdy kość jest zbyt wąska, można ją rozszerzyć techniką rozszczepiania. Chirurg wykonuje kontrolowane nacięcie w grzbiecie wyrostka zębodołowego i rozchyla fragmenty kości, wypełniając powstałą przestrzeń materiałem kostnym. Implant może być wszczepiony jednocześnie lub po kilku miesiącach gojenia.
Dystrakcja osteogenna
W rzadkich przypadkach znacznego pionowego ubytku kości stosuje się dystrakcję - technikę, w której fragment kości jest stopniowo odsuwany za pomocą specjalnego aparatu, a organizm wypełnia powstającą szczelinę nową kością. Jest to metoda zaawansowana, stosowana w wybranych ośrodkach.
Augmentacja kości to nie tylko przygotowanie do implantów - to inwestycja w trwałość całego leczenia. Odpowiednia ilość i jakość kości wokół implantu decyduje o jego losach na lata. Zawsze starannie planuję ten etap, aby dać pacjentowi najlepsze rokowanie. - dr Magdalena Przybysz
Przebieg zabiegu augmentacji
Niezależnie od wybranej techniki, procedura w Laser Dental Clinic w Warszawie obejmuje:
- Diagnostyka - tomografia CBCT pozwala dokładnie ocenić rozmiar ubytku i zaplanować zabieg.
- Znieczulenie - zabieg odbywa się w znieczuleniu miejscowym, a w bardziej rozległych przypadkach - w sedacji.
- Odwarstwienie płata dziąsła - chirurg odsłania kość, aby uzyskać dostęp do miejsca augmentacji.
- Umieszczenie materiału kostnego - w zależności od techniki, kość autogenna lub biomateriał jest umieszczany w miejscu ubytku.
- Zabezpieczenie membraną - w przypadku GBR materiał jest przykrywany membraną barierową.
- Szycie rany - płat dziąsła jest szczelnie zszywany, aby chronić materiał augmentacyjny.
Czas gojenia po augmentacji
Czas potrzebny na odbudowę kości zależy od metody i rozmiaru ubytku:
- Mała augmentacja (GBR jednoczesna z implantacją) - implant goi się razem z odbudowywaną kością, 4-6 miesięcy.
- Średnia augmentacja (GBR jako osobny zabieg) - 6-9 miesięcy na regenerację kości, następnie implantacja.
- Duża augmentacja (przeszczep kości blokowej) - 6-12 miesięcy na przebudowę przeszczepu.
Długi czas gojenia jest jednym z powodów, dla których wielu pacjentów szuka alternatyw. W odpowiedzi na tę potrzebę, protokół SAFE ARCH w Laser Dental Clinic często pozwala uniknąć rozległej augmentacji dzięki strategicznemu wykorzystaniu pochylonych implantów lub implantów zygomatycznych.
Czy augmentacja jest bolesna?
Zabieg odbywa się w pełnym znieczuleniu, więc sam przebieg jest bezbolesny. Po zabiegu pacjent może odczuwać obrzęk, dyskomfort i umiarkowany ból przez 3-7 dni. Leki przeciwbólowe i przeciwzapalne skutecznie łagodzą te objawy. Wbrew obawom, ból po zabiegach implantologicznych jest zazwyczaj znacznie mniejszy, niż pacjenci się spodziewają.
Czy zawsze potrzebna jest augmentacja przed implantami?
Nie. Wielu pacjentów ma wystarczającą ilość kości do bezpośredniej implantacji. Ponadto nowoczesne techniki implantologiczne, takie jak All-on-6, All-on-6 czy implanty zygomatyczne, często pozwalają ominąć obszary z niedoborem kości bez konieczności augmentacji.
Decyzja o augmentacji jest zawsze indywidualna i wynika z analizy tomografii CBCT. Umów się na konsultację w Laser Dental Clinic przy ul. Głębockiej 5/8U w Warszawie, aby dowiedzieć się, jakie rozwiązanie jest optymalne w Twoim przypadku. Telefon: +48 724 809 025.