Pielęgnacja protezy - codzienna rutyna

Prawidłowa pielęgnacja protezy zębowej jest jednym z najważniejszych elementów utrzymania zdrowia jamy ustnej oraz przedłużenia żywotności uzupełnienia protetycznego. Zaniedbanie higieny protezy prowadzi do wielu problemów z protezą, takich jak nieprzyjemny zapach, grzybica jamy ustnej czy stany zapalne błony śluzowej. W tym artykule przedstawiamy kompletny przewodnik po codziennej pielęgnacji protezy ruchomej.

Dlaczego pielęgnacja protezy jest tak ważna?

Na powierzchni protezy, podobnie jak na naturalnych zębach, gromadzi się płytka bakteryjna i kamień nazębny. Akryl, z którego wykonana jest większość protez, jest materiałem porowatym, co oznacza, że bakterie i grzyby mogą wnikać w jego strukturę. Zaniedbanie higieny protezy prowadzi do:

• Stomatopatii protetycznej - stanu zapalnego błony śluzowej podniebienia pod protezą, wywołanego najczęściej przez grzyby Candida albicans
• Nieprzyjemnego zapachu z ust - bakterie na protezie wytwarzają związki siarkowe o charakterystycznym, odrażającym zapachu
• Przebarwień protezy - osady z kawy, herbaty, czerwonego wina i tytoniu trwale zmieniają kolor protezy
• Kamienia na protezie - mineralizacja płytki bakteryjnej, trudna do usunięcia w warunkach domowych
• Zapaleń dziąseł - przy protezie częściowej zaniedbanie higieny zagraża zachowanym zębom własnym

Codzienna rutyna pielęgnacji - krok po kroku

Rano - po założeniu protezy

1. Przed założeniem protezy umyj ręce i sprawdź, czy proteza jest czysta
2. Jeśli stosujesz klej do protezy, nałóż go zgodnie z instrukcją
3. Delikatnie załóż protezę, dociśnij ją na miejsce i zaciśnij zęby

Po każdym posiłku

1. Zdejmij protezę nad umywalką wyłożoną ręcznikiem lub napełnioną wodą (zabezpieczenie przed uszkodzeniem w razie upadku)
2. Przepłucz protezę pod bieżącą wodą, usuwając resztki pokarmowe
3. Przepłucz jamę ustną czystą wodą
4. Załóż protezę z powrotem

Wieczorem - główne czyszczenie

1. Zdejmij protezę nad zabezpieczoną umywalką
2. Szczotkuj protezę miękką szczoteczką (najlepiej specjalną szczoteczką do protez) ze wszystkich stron
3. Użyj łagodnego mydła w płynie lub specjalnej pasty do protez - nigdy zwykłej pasty do zębów, która jest zbyt ścierna
4. Dokładnie wyczyść wewnętrzną powierzchnię protezy, która przylega do dziąseł
5. Oczyść klamry i inne elementy metalowe
6. Przepłucz protezę pod bieżącą wodą
7. Umieść protezę w pojemniku z czystą wodą lub roztworem do namaczania protez na noc

Higiena jamy ustnej bez protezy

Pielęgnacja samej protezy to nie wszystko. Równie ważna jest higiena jamy ustnej:

• Po zdjęciu protezy wyczyść dziąsła, podniebienie i język miękką szczoteczką lub gazikiem
• Przy protezie częściowej dokładnie wyczyść zachowane zęby własne, szczególnie te, na których opierają się klamry
• Stosuj nitki międzyzębowe i szczoteczki interdentalne do czyszczenia przestrzeni między zębami własnymi
• Możesz użyć płynu do płukania ust o działaniu przeciwbakteryjnym

Wielu pacjentów zaskakuje informacja, że proteza wymaga tak starannej pielęgnacji. Tymczasem to właśnie zaniedbanie higieny jest jedną z głównych przyczyn problemów z protezą. Zalecam każdemu pacjentowi wypracowanie stałej rutyny wieczornego czyszczenia protezy - to dosłownie kilka minut dziennie, które mogą oszczędzić wielu nieprzyjemności i wizyt u lekarza.

Czego nie robić z protezą - najczęstsze błędy

Wiele osób nieświadomie uszkadza swoją protezę lub szkodzi zdrowiu jamy ustnej przez niewłaściwe postępowanie:

• Nie używaj zwykłej pasty do zębów - zawiera drobiny ścierne, które rysują powierzchnię akrylu, tworząc miejsca do osadzania się bakterii
• Nie myj protezy gorącą wodą - wysokie temperatury mogą odkształcić akryl i zmienić dopasowanie protezy
• Nie namaczaj protezy z metalowymi elementami w wybielaczach - chlor koroduje metal i osłabia strukturę protezy
• Nie noś protezy przez całą dobę - błona śluzowa potrzebuje odpoczynku, zdejmuj protezę na noc
• Nie naprawiaj protezy samodzielnie - kleje domowe, druty i inne prowizoryczne naprawy mogą uszkodzić protezę nieodwracalnie
• Nie przechowuj protezy na sucho - akryl może pęknąć przy wysychaniu

Preparaty do pielęgnacji protez

Na rynku dostępny jest szereg produktów przeznaczonych do pielęgnacji protez zębowych:

Tabletki do czyszczenia protez

Tabletki musujące do namaczania protez zawierają składniki antybakteryjne i przeciwgrzybicze. Stosuje się je 1-2 razy w tygodniu jako uzupełnienie codziennego szczotkowania. Protezę należy zanurzyć w roztworze na 15-30 minut (według instrukcji producenta), a następnie dokładnie przepłukać.

Pasty i żele do protez

Specjalne pasty do protez mają niski współczynnik ścieralności (RDA), dzięki czemu nie rysują powierzchni akrylu. Zawierają składniki antybakteryjne i odświeżające.

Szczoteczki do protez

Specjalne szczoteczki mają kształt dostosowany do czyszczenia protezy - z jednej strony większą główkę do powierzchni zewnętrznej, a z drugiej mniejszą do wewnętrznej. Można też używać zwykłej miękkiej szczoteczki do zębów.

Myjki ultradźwiękowe

Urządzenia te wykorzystują fale ultradźwiękowe do usuwania osadów z protezy. Są skutecznym uzupełnieniem mechanicznego czyszczenia, choć nie zastępują codziennego szczotkowania.

Profesjonalne czyszczenie protezy

Raz na 6-12 miesięcy warto oddać protezę do profesjonalnego czyszczenia w gabinecie stomatologicznym. W Laser Dental Clinic w Warszawie oferujemy profesjonalną higienizację protez, która obejmuje:

• Usunięcie kamienia nazębnego z protezy
• Oczyszczenie z przebarwień
• Polerowanie powierzchni
• Kontrolę stanu protezy i ewentualne zalecenie naprawy lub podścielenia
• Ocenę stanu błony śluzowej pod protezą

Kiedy wymienić protezę na nową?

Nawet najlepiej pielęgnowana proteza ma ograniczoną żywotność. Materiał ulega zużyciu, a wyrostek zębodołowy zmienia kształt w wyniku zaniku kości. Szczegółowe informacje o tym, kiedy proteza wymaga wymiany, znajdziesz w artykule Kiedy wymienić protezę na nową?

Podsumowanie - harmonogram pielęgnacji

Dla ułatwienia, oto prosty harmonogram pielęgnacji protezy:

• Po każdym posiłku: płukanie protezy i jamy ustnej pod wodą
• Codziennie wieczorem: dokładne szczotkowanie protezy i higiena jamy ustnej
• 1-2 razy w tygodniu: namaczanie w roztworze tabletek czyszczących
• Co 6 miesięcy: wizyta kontrolna u stomatologa
• Co 6-12 miesięcy: profesjonalne czyszczenie protezy
• Co 1-2 lata: podścielenie lub korekta protezy

Zapraszamy do Laser Dental Clinic przy ul. Głębockiej 5/8U w Warszawie na wizyty kontrolne i profesjonalną pielęgnację Twojej protezy. Regularne konsultacje pozwalają wcześnie wykrywać problemy i utrzymać protezę w jak najlepszym stanie.